Uzmanlığım ve imkânım var, soruyu arıyorum
Ekipman, veri erişimi, zaman ve uzmanlık belli; bunlara uyan, gerçekten çalışmaya değer yön gerekli. Çıktı konu listesi değil, gerekçeli yönler ve her birinin istediği veri veya deneydir.
MMT ORBIT ACADEMIA · ARAŞTIRMACILAR İÇİN
Sorun hazır olabilir, verin eksik olabilir. Verin hazır olabilir ama hangi yöntemin uygun olduğunu bilmiyor olabilirsin. Ya da elinde uzmanlık ve imkân vardır fakat çalışmaya değer soruyu henüz bulmamış olabilirsin. MMT Orbit Academia bulunduğun yerden başlar.
Kendi araştırmasını yürüten akademisyen, araştırmacı, doktora ve yüksek lisans öğrencisi ile araştırma ekipleri. Kişisel hesapla ya da üniversitenizin kurumsal alanı içinden kullanılır.
Ekipman, veri erişimi, zaman ve uzmanlık belli; bunlara uyan, gerçekten çalışmaya değer yön gerekli. Çıktı konu listesi değil, gerekçeli yönler ve her birinin istediği veri veya deneydir.
Dönem, değişkenler, veri kaynağı ve uygun yöntem birlikte belirlenmeli. Ulaşılabilir veri ile yeni deney ihtiyacı ayrılmalı.
Dosyanın var olması veri yeterliliği demek değildir. Sütunlar, birimler, eksikler ve ölçüm çelişkileri görünür olmalı.
Kod veya çıktı duruyor, hangi adımın eksik olduğu ve hangi varsayımın zorladığı belirsiz.
Her itiraz ilgili iddiaya, bölüme ve veriye bağlanmalı; ek analiz gerekip gerekmediği ayrılmalı.
MMT araştırılması gerekenleri araştırır, gerekli kaynak ve verileri toplamana yardım eder, yöntem seçeneklerini hazırlar, desteklenen teknik araçları çalıştırır ve sonuçları kanıtlarıyla aynı çalışmada tutar. Bilimsel muhakeme sende kalır; tekrarlı hazırlık ve araç işletimi sende kalmaz.
Kaynak adaylarını arar, erişebildiğini okur ve doğrulama durumunu yazar. Okunmamış kaynak destek sayılmaz.
Ulaşılabilir veriyi, hazırlanması gerekeni ve yeni deney gerektireni ayrı gösterir; dosyayı doğrulanmış okuyucuyla kontrol eder.
Her seçenek neden düşünüldüğünü, hangi varsayıma dayandığını ve hangi iddiaya izin vermediğini taşır.
Betimleyici istatistik, durağanlık testleri ve doğrusal regresyon yerel hesap aracıyla aynı veri üzerinde çalışır. Sayı modelden değil hesaptan gelir.
İlişki ile nedensellik ayrımı, sağlanmayan koşullar ve sınırlar çıktıyla birlikte kaydedilir.
Yeni veri veya hakem görüşü geldiğinde etkilenen karar yeniden onaya düşer; eski çıktı silinmez.
Açıklayıcı örnek; gerçek bir müşteri çalışması değildir.
Açıklayıcı örnek çıktı adları; gerçek bir çalışmadan alınmamıştır.
regresyon_ciktisi.txt
Katsayılar, standart hatalar, tanılar ve sağlanmayan koşullar; hangi dosya ve dönemle hesaplandığı künyede.
veri_kontrol_raporu.md
Sütunlar, birimler, ayırıcı, eksik dönemler ve ölçüm çelişkileri.
kaynak_listesi.csv
Erişilen kaynaklar, erişim tarihi ve okunma/doğrulanma durumu.
karar_gecmisi
Hangi yöntem neden seçildi, hangi karar yeni veriyle yeniden değerlendirildi.
Aşağıdakiler ürünün gerçekten ürettiği kayıt biçimlerinin kısaltılmış örnekleridir. Gerçek bir çalışmaya ait değildir; sayılar örnektir.
Soru: Asgari ücret artışının küçük işletme istihdamına etkisi (2015–2024, aylık). Seçilen yöntem: fark-içinde-fark. Kontrol grubu: komşu illerde aynı ölçek sınıfı. Gerekçe: uygulama iller arasında aynı anda başlamadı; paralel eğilim 2015–2018'de sınandı. Reddedilen seçenek: basit öncesi/sonrası karşılaştırma — mevsimsellik ve 2020 şokunu ayıramıyor. Kararı veren: siz. Kayıt tarihi ve sürüm numarası kaydın içindedir.
donem,grup,istihdam_endeksi,gozlem 2019-Q4,islem,100.0,412 2019-Q4,kontrol,100.0,389 2020-Q1,islem,96.4,410
@article{ornek2023, title={...}, journal={...}, year={2023}, doi={10.xxxx/xxxxx}}
Her kayıtta nereden alındığı ve ne zaman okunduğu da yazılıdır; okunmamış kaynak okunmuş gibi listelenmez.Aynı çalışmanın sürümleri yan yana durur. Yeni sürüm eskisinin üzerine yazılmaz.
s1 → s2: yöntem değişti
Fark-içinde-fark yerine olay çalışması seçildi; gerekçe olarak 2020 şokunun ayrıştırılması kaydedildi. s1'in sonuç tablosu ve grafikleri okunur kalır.
s2 → s3: veri dönemi uzadı
2024 verisi eklendi; gözlem sayısı 4.812'den 5.960'a çıktı, tablolar ve grafikler yeniden üretildi, eski sayılar silinmedi.
Her sürümde değişmeyen
Soru, kararı verenin kim olduğu ve karar tarihleri. Bir sürümü diğeriyle karşılaştırabilirsiniz.
Kapsam, dönem, değişken ve yöntem seçimi; sonucun yorumu; karşı açıklamalara verilecek cevap; hangi sonucun kalacağı ve yayın kararı. MMT önerir, gerekçe gösterir, itiraz geliştirir; yerine karar vermez. Etik, özgünlük ve yeni veri sorumluluğu araştırmacıdadır.
Hazır bir yöntem adı seçmeniz gerekmez. Sorunuzu ve elinizdekileri kendi sözcüklerinizle anlatın.