İçeriğe geç

MMT ORBIT ACADEMIA · ARAŞTIRMACILAR İÇİN

Araştırmanı yalnız yazma aşamasında değil, başladığın andan sonuçlarına kadar yürüt.

Kontrollü erişim

Sorun hazır olabilir, verin eksik olabilir. Verin hazır olabilir ama hangi yöntemin uygun olduğunu bilmiyor olabilirsin. Ya da elinde uzmanlık ve imkân vardır fakat çalışmaya değer soruyu henüz bulmamış olabilirsin. MMT Orbit Academia bulunduğun yerden başlar.

Kendi araştırmasını yürüten akademisyen, araştırmacı, doktora ve yüksek lisans öğrencisi ile araştırma ekipleri. Kişisel hesapla ya da üniversitenizin kurumsal alanı içinden kullanılır.

Araştırmanın zor kısmı yalnız yazmak değildir

Uzmanlığım ve imkânım var, soruyu arıyorum

Ekipman, veri erişimi, zaman ve uzmanlık belli; bunlara uyan, gerçekten çalışmaya değer yön gerekli. Çıktı konu listesi değil, gerekçeli yönler ve her birinin istediği veri veya deneydir.

Sorum belli, veri ve yöntem net değil

Dönem, değişkenler, veri kaynağı ve uygun yöntem birlikte belirlenmeli. Ulaşılabilir veri ile yeni deney ihtiyacı ayrılmalı.

Verim var ama yeterli mi bilmiyorum

Dosyanın var olması veri yeterliliği demek değildir. Sütunlar, birimler, eksikler ve ölçüm çelişkileri görünür olmalı.

Analiz yarım kaldı

Kod veya çıktı duruyor, hangi adımın eksik olduğu ve hangi varsayımın zorladığı belirsiz.

Hakem raporu geldi

Her itiraz ilgili iddiaya, bölüme ve veriye bağlanmalı; ek analiz gerekip gerekmediği ayrılmalı.

MMT'nin üstlendiği iş

MMT araştırılması gerekenleri araştırır, gerekli kaynak ve verileri toplamana yardım eder, yöntem seçeneklerini hazırlar, desteklenen teknik araçları çalıştırır ve sonuçları kanıtlarıyla aynı çalışmada tutar. Bilimsel muhakeme sende kalır; tekrarlı hazırlık ve araç işletimi sende kalmaz.

Kaynakları ve karşı bulguları inceler

Kaynak adaylarını arar, erişebildiğini okur ve doğrulama durumunu yazar. Okunmamış kaynak destek sayılmaz.

Veri yollarını ayırır

Ulaşılabilir veriyi, hazırlanması gerekeni ve yeni deney gerektireni ayrı gösterir; dosyayı doğrulanmış okuyucuyla kontrol eder.

Yöntem seçeneklerini önkoşullarıyla hazırlar

Her seçenek neden düşünüldüğünü, hangi varsayıma dayandığını ve hangi iddiaya izin vermediğini taşır.

Onaylanan hesabı gerçekten çalıştırır

Betimleyici istatistik, durağanlık testleri ve doğrusal regresyon yerel hesap aracıyla aynı veri üzerinde çalışır. Sayı modelden değil hesaptan gelir.

Yorumu ve alternatif açıklamaları ayrı tutar

İlişki ile nedensellik ayrımı, sağlanmayan koşullar ve sınırlar çıktıyla birlikte kaydedilir.

Yeni bilgiyle aynı çalışmayı yeniden açar

Yeni veri veya hakem görüşü geldiğinde etkilenen karar yeniden onaya düşer; eski çıktı silinmez.

Örnek çalışma akışı

Açıklayıcı örnek; gerçek bir müşteri çalışması değildir.

  1. Araştırmacı elindeki aylık seriyi ve sorusunu kendi cümlesiyle yazar.
  2. MMT dosyayı okur; sütunları, ayırıcıyı, birimleri ve eksik dönemleri söyler.
  3. Kapsam ve dönem için karar ister: hangi yıllar, hangi değişkenler, hangi kırılma.
  4. Karar verildikten sonra uygun yöntem seçeneklerini önkoşullarıyla sunar.
  5. Seçilen yöntemi yerel hesap aracıyla çalıştırır; tanıları ve sağlanmayan koşulları çıktıya yazar.
  6. Araştırmacı sonucu yorumlar; karşı açıklamaları not eder.
  7. Aylar sonra yeni veri geldiğinde aynı çalışma açılır, etkilenen karar yeniden değerlendirilir.

Elinizde kalan somut çıktılar

Açıklayıcı örnek çıktı adları; gerçek bir çalışmadan alınmamıştır.

regresyon_ciktisi.txt

Katsayılar, standart hatalar, tanılar ve sağlanmayan koşullar; hangi dosya ve dönemle hesaplandığı künyede.

veri_kontrol_raporu.md

Sütunlar, birimler, ayırıcı, eksik dönemler ve ölçüm çelişkileri.

kaynak_listesi.csv

Erişilen kaynaklar, erişim tarihi ve okunma/doğrulanma durumu.

karar_gecmisi

Hangi yöntem neden seçildi, hangi karar yeni veriyle yeniden değerlendirildi.

Ekranda ne okursunuz

Aşağıdakiler ürünün gerçekten ürettiği kayıt biçimlerinin kısaltılmış örnekleridir. Gerçek bir çalışmaya ait değildir; sayılar örnektir.

yontem_karari.md — yöntem kararı kaydı
Soru: Asgari ücret artışının küçük işletme istihdamına etkisi (2015–2024, aylık).
Seçilen yöntem: fark-içinde-fark. Kontrol grubu: komşu illerde aynı ölçek sınıfı.
Gerekçe: uygulama iller arasında aynı anda başlamadı; paralel eğilim 2015–2018'de sınandı.
Reddedilen seçenek: basit öncesi/sonrası karşılaştırma — mevsimsellik ve 2020 şokunu ayıramıyor.
Kararı veren: siz. Kayıt tarihi ve sürüm numarası kaydın içindedir.
sonuc_tablosu.csv — ilk dört satır
donem,grup,istihdam_endeksi,gozlem
2019-Q4,islem,100.0,412
2019-Q4,kontrol,100.0,389
2020-Q1,islem,96.4,410
kaynak_listesi.bib — bir kayıt
@article{ornek2023, title={...}, journal={...}, year={2023}, doi={10.xxxx/xxxxx}}
Her kayıtta nereden alındığı ve ne zaman okunduğu da yazılıdır; okunmamış kaynak okunmuş gibi listelenmez.

Sürüm farkı nasıl görünür

Aynı çalışmanın sürümleri yan yana durur. Yeni sürüm eskisinin üzerine yazılmaz.

s1 → s2: yöntem değişti

Fark-içinde-fark yerine olay çalışması seçildi; gerekçe olarak 2020 şokunun ayrıştırılması kaydedildi. s1'in sonuç tablosu ve grafikleri okunur kalır.

s2 → s3: veri dönemi uzadı

2024 verisi eklendi; gözlem sayısı 4.812'den 5.960'a çıktı, tablolar ve grafikler yeniden üretildi, eski sayılar silinmedi.

Her sürümde değişmeyen

Soru, kararı verenin kim olduğu ve karar tarihleri. Bir sürümü diğeriyle karşılaştırabilirsiniz.

Karar nerede sende kalır

Kapsam, dönem, değişken ve yöntem seçimi; sonucun yorumu; karşı açıklamalara verilecek cevap; hangi sonucun kalacağı ve yayın kararı. MMT önerir, gerekçe gösterir, itiraz geliştirir; yerine karar vermez. Etik, özgünlük ve yeni veri sorumluluğu araştırmacıdadır.

Elinde kalanlar

  • Kaynak listesi ve her kaynağın doğrulama durumu
  • Veri kontrol kaydı ve dosya bütünlüğü
  • Yöntem seçenekleri ve seçim gerekçen
  • Hesap çıktısı; hangi veri, hangi parametre, hangi araç sürümü
  • Notlar, kararlar, sürümler ve aynı çalışmadan devam
Kontrollü değerlendirme kapsamıHesap ve çalışma kapsamına göre değerlendirilen özellikler: kendi anlatımınla başlama, dosya ekleme ve doğrulanmış önizleme (CSV/XLSX, en çok 6 MB), yöntem kararı, yerel hesap aracıyla betimleyici/durağanlık/regresyon, çıktı künyesi, karar geçmişi ve aynı çalışmadan devam, kurum alanı ve erişim düzeni. Hazırlanıyor: gönderim öncesi eleştirel inceleme ve dergi gerekliliklerine göre belge düzenleme; bunlar bu sürümde hizmet olarak sunulmaz. Erişim hesap yetkisine bağlıdır. Genel satış açık değildir.

Araştırmanız şu an neredeyse, oradan başlayın.

Hazır bir yöntem adı seçmeniz gerekmez. Sorunuzu ve elinizdekileri kendi sözcüklerinizle anlatın.